Uznanie medycyny sądowej i prawnej w UE

Uznanie medycyny sądowej i prawnej w UE

       Powstała w 1992 r. Europejska Rada Medycyny Sądowej (European Council of Legal Medicine – ECLM), obecnie funkcjonująca pod rozszerzoną nazwą European Council of Legal and Forensic Medicine (ECLFM), jest oficjalnym organem zajmującym się sprawami zawodowymi, naukowymi i edukacyjnymi dotyczącymi naszej dyscypliny na poziomie międzynarodowym. ECLFM aktualnie zrzesza przedstawicieli 36 krajów (27 państw członkowskich UE i 9 innych krajów europejskich). Członkiem Zarządu Głównego (Executive Committee) ECLFM jest aktualnie prof. Jarosław Berent, wcześniejszy długoletni prezes PTMSiK, a nasz kraj reprezentują również delegaci: prof. Grzegorz Teresiński oraz dr hab. Krzysztof Maksymowicz.Jednym z obszarów aktywności ECLFM były podejmowane od 2011 r. działania zmierzające do formalnego uznania medycyny sądowej i prawnej (legal & forensic medicine) za odrębną specjalizację medyczną ("recognition of the monospecialty") w rozumieniu równoważności obszaru jej praktykowania w całej Unii Europejskiej. Oznacza to, iż szkolenie specjalizacyjne ukończone w jednym kraju będzie uznawane w innych krajach europejskiego obszaru gospodarczego i pozwoli lekarzowi pracować w nich jako specjalista bez konieczności przechodzenia formalnej ścieżki weryfikacji posiadanych kompetencji. Medycyna sądowa nie została dotąd objęta dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych migrujących specjalistów (2005/36/WE). Jednym z powodów były prawdopodobnie kwestie związane ze zróżnicowanym nazewnictwem (medycyna sądowa, medycyna prawna, patologia sądowa, orzecznictwo sądowe itd.) oraz krańcowo odmienne systemy jurysdykcyjne oraz organizacja zadań związanych z dostarczaniem usług eksperckich na rzecz organów stosowania prawa w poszczególnych krajach Unii Europejskiej.Zgodnie z artykułem 26 Dyrektywy 2005/36/WE, Komisja Europejska może dodać nową specjalizację medyczną do punktu 5.1.3 Załącznika V do Dyrektywy 2005/36/WE za pośrednictwem aktu delegowanego, jeśli specjalizacja medyczna jest wspólna dla co najmniej dwóch piątych państw członkowskich (40%), tj. dla 11 państw członkowskich. 

     Zgłoszenie takie w odniesieniu do naszego kraju zostało wniesione przez prof. J.Berenta w 2024 r. za pośrednictwem koordynatora systemu IMI (Internal Market Information – System Wymiany Informacji na Rynku Wewnętrznym) w Departamencie Spraw Europejskich w Ministerstwie Rozwoju i Technologii.Dopiero w pierwszym półroczu 2026 r. osiągnięty został próg 11 zgłoszeń z uprawnionych państw członkowskich UE. Oznacza to rozpoczęcie procesu włączania naszej dyscypliny do załącznika V listy specjalizacji. Komisja Europejska pod przewodnictwem Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego (Directorate-General for Employment, Social Affairs and Inclusion – DG EMPL, sekcja B.5 – Kwalifikacje zawodowe i umiejętności na rzecz konkurencyjności) może już rozpoczynać przegląd zgłoszeń w systemie IMI. Wspomniana wyżej Dyrektywa podlega corocznej aktualizacji, a zatem w przypadku stwierdzenia poprawności złożonych wniosków, nasza specjalizacja może zostać już niedługo uwzględniona we wspomnianym wyżej załączniku. Natomiast w przypadku stwierdzenia uchybień formalnych, zdaniem Egzekutywy ECLFM, jeszcze co najmniej 4 dodatkowe kraje EU mogłyby złożyć wnioski za pośrednictwem IMI, gdyż posiadają wyodrębnione ścieżki kształcenia w obszarze medycyny sądowej spełniające formalne kryteria równoważności.Oficjalne uznanie medycyny sądowej za równoważny obszar specjalizacyjny w krajach EU otworzy pole do harmonizowania programów kształcenia specjalizacyjnego (idea stworzenia wspólnego europejskiego programu szkolenia specjalizacyjnego), ujednolicania standardów szkolenia oraz wzmacniania współpracy pomiędzy europejskimi organizacjami reprezentującymi tę dziedzinę. Inicjatywa ta ma istotne znaczenie dla rozwoju naszej dyscypliny, poprawy jakości kształcenia specjalistów oraz zapewnienia wysokich standardów opiniowania medyczno-sądowego. PTMSiK, jako jedno z towarzystw naukowych współpracujących z ECLFM ( eclfm.com/en/links/societies/), zamierza wspierać te inicjatywy.

Logowanie