Pierwszy rok działalności Zarządu Głównego PTMSiK na lata 2025-2028

Mija pierwszy rok działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii obecnej kadencji. Był to czas intensywnej pracy organizacyjnej, porządkowania spraw Towarzystwa, rozwijania działalności eksperckiej i naukowej, a także zwiększania obecności PTMSiK w przestrzeni publicznej.

Jednym z pierwszych działań po ukonstytuowaniu się Zarządu było powołanie składów komisji problemowych. Równolegle rozpoczęto porządkowanie spraw formalnych i członkowskich. Ujednolicono zasady członkostwa, podjęto uchwały dotyczące osób, które od lat nie utrzymywały kontaktu z Towarzystwem, oraz przeprowadzono aktualizację ewidencji członków oraz przeprowadzono weryfikację liczby specjalistów medycyny sądowej w Polsce. Monitorowano również sytuację Oddziałów terenowych PTMSiK oraz podejmowano działania mające na celu reaktywację ich działalności tam, gdzie uległa ona ograniczeniu lub zawieszeniu.

Istotnym elementem pierwszego roku działalności było również uporządkowanie sytuacji formalnoprawnej PTMSiK. Zarząd uzyskał dostęp do rachunku bankowego Towarzystwa oraz przeprowadził niezbędne zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zaktualizowano także wpis podmiotu w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych. Ogłoszono również jednolity tekst Statutu PTMSiK, uwzględniający zmiany przyjęte podczas kolejnych Walnych Zebrań Członków. Wdrożono ponadto politykę regularnego informowania o aktualnym stanie finansów Towarzystwa, przeprowadzono wymagane rozliczenie uzyskanej wcześniej pomocy oraz złożono wymagane sprawozdania związane z działalnością PTMSiK jako organizacji pożytku publicznego.

Wiosną 2026 r., po zaakceptowaniu przez Sąd Rejestrowy stosownych wniosków, PTMSiK uzyskało możliwość rozszerzenia swojej działalności odpłatnej o organizację kursów i szkoleń, a następnie również o działalność reklamową. Rozwiązania te stworzyły nowe możliwości pozyskiwania środków na realizację celów statutowych Towarzystwa. Na stronie internetowej uruchomiono również możliwość dokonywania płatności online.

Nowa komunikacja i obecność Towarzystwa w przestrzeni publicznej

W ciągu minionego roku istotnie zmieniła się komunikacja Towarzystwa z jego członkami i całym środowiskiem medycyny sądowej. Zaktualizowano i rozbudowano stronę internetową PTMSiK, uruchomiono oficjalne profile w mediach społecznościowych – na Facebooku oraz platformie X – a także rozpoczęto systematyczne publikowanie informacji dotyczących bieżącej działalności Towarzystwa, aktualności oraz historii polskiej medycyny sądowej. Uporządkowano również problemy związane z funkcjonowaniem poczty elektronicznej w domenie ptmsik.pl.

Jednym z elementów tych działań było utworzenie na stronie internetowej Galerii Historycznej, dokumentującej osoby, wydarzenia i materiały związane z historią medycyny sądowej w Polsce. Przygotowano również opracowanie dotyczące PTMSiK do „Słownika Towarzystw Naukowych” Polskiej Akademii Nauk.

Towarzystwo objęło patronatem szereg wydarzeń naukowych, w tym konferencję KRYMEDANT, III edycję konferencji „Umieranie rzecz ludzka”, konferencję CASUS 2026 oraz konferencję Vox Mortis. Opracowano i przyjęto również regulamin aplikowania o patronat PTMSiK, porządkujący zasady rozpatrywania tego rodzaju wniosków. Dodatkowo, z uwagi na istotne zastrzeżenie merytoryczne odmówiono udzielenia patronatu publikacji polskiego 3. wydania książki „Podstawy biologii sądowej” Alana Gunna.

Aktywność ekspercka i udział w procesie legislacyjnym

Jednym z najważniejszych obszarów aktywności Zarządu było reprezentowanie środowiska medycyny sądowej w pracach nad regulacjami prawnymi bezpośrednio związanymi z naszą dyscypliną.

Jesienią 2025 r. zorganizowano szerokie konsultacje w ramach PTMSiK dotyczące projektu nowelizacji ustawy o działalności leczniczej (wprowadzające do polskiego porządku prawnego instytucję tzw. koronera, której nazwa została później przemianowana na „urzędowego lekarza do spraw stwierdzania zgonów”). Na podstawie dyskusji oraz zgłoszonych uwag opracowano stanowisko Towarzystwa, które następnie przekazano w ramach procesu legislacyjnego. Dodatkowo zgłoszono uwagi i sugestie zmian do szablonu karty stwierdzenia zgonu jako załącznika do projektu rozporządzenia dot. szczegółowego zakresu informacji objętych protokołem zgonu.

Na początku 2026 r. przedstawiciele PTMSiK uczestniczyli również w konferencji uzgodnieniowej dotyczącej regulacji odnoszących się do wspomnianego wyżej lekarza urzędowego.

Kolejnym ważnym obszarem były prace nad projektem ustawy o biegłych sądowych i instytucjach opiniujących. Wiosną 2026 r. odbyło się specjalne posiedzenie Zarządu Głównego połączone ze spotkaniem z komisjami PTMSiK, podczas którego omówiono proponowane rozwiązania i wypracowano uwagi Towarzystwa, przekazane następnie w ramach konsultacji projektu. Równolegle Towarzystwo podjęło prace nad aktualizacją wynagrodzenia biegłych oraz zakresu czynności opiniodawczych.

W ramach działań na rzecz reprezentowania środowiska odbyły się również spotkania z Pełnomocnikiem Ministra Sprawiedliwości do spraw biegłych sądowych, prof. Tadeuszem Tomaszewskim.

Kontynuowano również współpracę międzynarodową w ramach European Council of Legal Medicine (ECLM). Przedstawiciel PTMSiK, prof. Jarosław Berent, nadal uczestniczył w pracach władz tej organizacji, angażując się m.in. w działania na rzecz uznania medycyny sądowej jako specjalności na poziomie Unii Europejskiej. W tym zakresie osiągnięto wymagany próg 11 państw, w których medycyna sądowa funkcjonuje jako uznana specjalność lekarska.

Standardy, zalecenia i rozwój nowych obszarów medycyny sądowej

Ważnym zadaniem Zarządu było wspieranie opracowywania materiałów mogących stanowić praktyczną pomoc w codziennej pracy lekarzy i biegłych. Przedstawiciele PTMSiK wzięli udział w opracowaniu rekomendacji w zakresie postępowania z dziewczynkami i kobietami doświadczającymi przemocy seksualnej.

PTMSiK poparło również stanowisko Grupy Roboczej Towarzystwa Internistów Polskich „Zapobieganie terapii daremnej u dorosłych chorych umierających w szpitalu i niebędących w stanie podejmować świadomych decyzji”, zgodnie z wnioskiem Konferencji Prezesów Towarzystw Lekarskich Naczelnej Izby Lekarskiej.

Na początku 2026 r. na stronie PTMSiK opublikowano algorytm dotyczący stwierdzania zgonu, porządkujący podstawowe zasady postępowania w tym zakresie.

Na stronie Towarzystwa udostępniono również zalecenia dotyczące wykonywania obdukcji lekarskich, stanowiące praktyczne wsparcie dla lekarzy przeprowadzających tego rodzaju badania oraz porządkujące zasady ich dokumentowania.

Latem 2026 r. Komisja Histopatologii Sądowej PTMSiK opublikowała „Zalecenia dotyczące pobierania materiału do badań histopatologicznych i wskazań do ich wykonania”.

Powołano również Zespół zadaniowy do spraw bioetycznych aspektów pobierania materiału ze zwłok do badań naukowych. W ramach prac dotyczących tego zagadnienia przeprowadzono międzyośrodkową ankietyzację dotyczącą stosowanych praktyk i doświadczeń poszczególnych jednostek medycyny sądowej.

Wspólnie z przedstawicielami Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA zakończono także prace nad propozycjami standardu uzyskiwania umiejętności lekarskiej „Radiologia sądowa”. Przygotowane propozycje zostały przekazane do Ministerstwa Zdrowia.

Wyznaczono ponadto przedstawicieli PTMSiK do pracy w zespołach Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego zajmujących się aktualizacją programu specjalizacji z medycyny sądowej oraz akredytacją ośrodków szkoleniowych.

PTMSiK zgłosiło również swoich przedstawicieli do prac w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, zwiększając możliwość udziału środowiska medycyny sądowej w procesach związanych z opracowywaniem norm mających znaczenie dla naszej działalności.

Nauka i rozwój czasopisma

W minionym roku podejmowano także działania związane z dalszym rozwojem oficjalnego czasopisma Towarzystwa – „Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii”.

Złożony został wniosek dotyczący uzyskania przez AMSiK Impact Factor, stanowiący ważny element działań zmierzających do dalszego zwiększania międzynarodowej widoczności czasopisma oraz publikowanych w nim prac.

Rok intensywnej pracy Zarządu

W ciągu pierwszego roku kadencji Zarząd Główny odbył jedenaście planowych posiedzeń oraz liczne spotkania ad hoc w mniejszych grupach roboczych. Regularna praca Zarządu trwała od jesieni 2025 r. przez cały kolejny rok, obejmując zarówno bieżące sprawy organizacyjne, jak i kwestie wymagające szybkiego zajęcia stanowiska przez Towarzystwo, a ustalenia były publikowane na stronie ptmsik.pl.

Pierwszy rok obecnej kadencji był przede wszystkim okresem porządkowania spraw organizacyjnych i członkowskich, poprawy komunikacji ze środowiskiem oraz stopniowego zwiększania aktywności PTMSiK jako reprezentacji polskiej medycyny sądowej. Równolegle rozwijano działalność ekspercką, edukacyjną i naukową oraz podejmowano działania zmierzające do silniejszej obecności Towarzystwa w debacie dotyczącej regulacji prawnych mających bezpośrednie znaczenie dla pracy lekarzy medycyny sądowej i biegłych.

Dziękujemy wszystkim członkom Towarzystwa, członkom komisji oraz osobom zaangażowanym w poszczególne przedsięwzięcia za współpracę i wkład w działalność PTMSiK w minionym roku.