Na stronie RCL ukazała się wersja Projektu ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw po konsultacjach publicznych wraz z odniesieniem się do zgłoszonych uwag. 

Z dokumentami można zapoznać się tutaj -> https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12403003/katalog/13163103

Zachęcamy do dyskusji na forum PTMSIK nad procedowanym projektem.

W RCL został opublikowany Projekt ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw. Konsultacje publiczne potrwają 30 dni. Link do projektu -> https://legislacja.gov.pl/projekt/12411050

Regulaminowe spotkanie ZG w rozszerzonym składzie z udziałem Kierowników ZMS, Konsultantów Wojewódzkich i Przewodniczących Komisji Problemowych.

1. WPROWADZENIE I KONTEKST 
Posiedzenie Zarządu Głównego PTMSiK miało charakter roboczo-strategiczny i obejmowało szeroki zakres zagadnień: od spraw organizacyjnych i finansowych, przez legislację, aż po kierunki rozwoju działalności naukowej i szkoleniowej Towarzystwa. Dyskusja była wielowątkowa, z elementami debaty, zwłaszcza w kwestii roli PTMSiK w obszarze certyfikacji i szkoleń innych grup zawodowych (wstępna koncepcja umiejętności lekarskiej o roboczej nazwie „opiniowanie sądowe”). 

2. SPRAWY ORGANIZACYJNE I FINANSOWE 
Omówiono kwestie bieżącej działalności Towarzystwa, w tym: 
- konieczność złożenia sprawozdania finansowego z OPP, 
- funkcjonowanie systemu składek i kosztów szybkich przelewów, 
- korektę zgłoszeń do CRBR oraz odpowiedzialność całego zarządu, 
- obowiązki sprawozdawcze oddziałów (np. wobec władz lokalnych). 
Podkreślono znaczenie uporządkowania kwestii formalnych i większej dyscypliny organizacyjnej. 

3. DZIAŁALNOŚĆ ODDZIAŁÓW 
Przeprowadzono przegląd sytuacji w oddziałach terenowych: 
- wybory władz odbyły się w większości oddziałów (m.in. Białystok, Kraków, Katowice), 
- niepowodzenie wyborów w Łodzi (brak kworum – powtórka planowana), 
- pilna potrzeba wyborów w kilku dużych ośrodkach (Warszawa, Poznań, Gdańsk/Olsztyn), 
- zauważalna poprawa aktywności części oddziałów (wykłady, spotkania lokalne). 
Zwrócono uwagę, że aktywność oddziałów będzie istotna w kontekście przyszłych sprawpzdań i wizerunku Towarzystwa. 

4. DZIAŁALNOŚĆ SZKOLENIOWA 
Jednym z kluczowych tematów była rozwijana platforma szkoleniowa: 
- pierwszy kurs planowany na lipiec, 
- bezpłatny udział dla członków, odpłatny dla osób zewnętrznych, 
- model opłacalny nawet przy niewielkiej liczbie uczestników, 
- możliwość wychodzenia poza środowisko (np. szkolenia dla prokuratorów). 
Planowane kursy specjalizacyjne w 2027: 
- błąd medyczny
- genetyka
- wprowadzający
Planowane szkolenia PTMSiK:
- stwierdzanie zgonów, 
- analiza mieszanin DNA
Dyskusja dotyczyła także roli kursów jako źródła finansowania i narzędzia budowania pozycji PTMSiK. Dyskutowano również nad utrzymaniem kursu atestacyjnego (końcowego) w nowym programie specjalizacji w formie zdalnej albo hybrydowej, z elementami symulacji egzaminu specjalizacyjnego.

5. CERTYFIKACJA – KLUCZOWY OBSZAR SPORU 
Najbardziej rozbudowana debata dotyczyła certyfikacji: 
- rozważano certyfikowanie umiejętności (także dla osób spoza medycyny sądowej), 
- pojawiły się argumenty „za” (wpływ, kontrola jakości, przychody, promocja), 
- oraz „przeciw” (ryzyko deprecjacji specjalizacji, odpowiedzialność za błędy, „inflacja certyfikatów”). 
Wnioski z dyskusji: 
- brak konsensusu co do otwarcia certyfikacji na osoby spoza środowiska,
- silne poparcie dla certyfikacji własnych specjalistów, 
- potrzeba rozróżnienia między: - szkoleniem, - certyfikacją (potwierdzeniem kompetencji). 
Podkreślono konieczność ewentualnego wprowadzenia mechanizmów weryfikacji i cofania certyfikatów. 

6. LEGISLACJA 
Omówiono kluczowe projekty ustaw: 
Ustawa o biegłych: 
- prace trwają w MZ, 
- brak rozstrzygnięć przed wrześniem 2026, 
- kluczowe kwestie: wynagrodzenia i tryb odwołań. 
Ustawa o działalności leczniczej: 
- projekt procedowany dalej, 
- wprowadzono ograniczenia kosztów administracyjnych. 
Ustawa o zawodzie lekarza: 
- trwają konsultacje, 
- możliwe stanowisko PTMSiK w sprawie definicji świadczenia zdrowotnego. 
Dodatkowo omówiono prace nad tzw. umiejętnościami lekarskimi: 
- decyzja o zgłoszeniu „tanatologii sądowej” jako nowej umiejętności, 
- brak postępów w certyfikacji radiologii i odontologii sądowej (blokada administracyjna po stronie Ministerstwa Zdrowia). 

7. DZIAŁALNOŚĆ NAUKOWA I KOMISJE PROBLEMOWE
Podsumowano aktywność komisji: 
- Komisja Genetyki: gotowe rekomendacje i nowe opracowania (badanie mikrobiom do oceny czasu zgonu), 
- Komisja Histopatologii: dokument w przygotowaniu, 
- Komisja Katastrof: współpraca z DVI i Interpolem, 
- Komisja Młodych Lekarzy: analiza sytuacji rezydentów, 
- Komisja Historyczna: działania dokumentujące dorobek środowiska. 
- Komisja Toksykologiczna: praca nad nowymi wytycznymi dot. pobierania materiałów biologicznych z sekcji zwłok do badań toksykologicznych.
- Komisja ds. opiniowania sądowo-lekarskiego: projekt zaleceń dot. procedur poszerzania sekcji zwłok.

8. KONFERENCJE I WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA 
Najważniejsze wnioski:
 - sprawozdanie z konferencji w Sofii (Bułgaria): silny rozwój zastosowań AI w naukach sądowych  rozpoczęcie współpracy z ośrodkami AI w Polsce (Kraków), 
- osiągnięcie progu uznania medycyny sądowej jako specjalności w UE , 
- pozytywne doświadczenia z konferencji toksykologicznej w Gdańsku,
- udział prof. Teresińskiego w Zebraniu Prezesów Towarzystw Lekarskich oraz zebraniu Zarządu Sekcji Kardiogenetyki Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego ws. strategii uskuteczniania badań genetycznych w przypadkach niewyjaśnionych zgonów młodych osób. 

9. DECYZJE I UCHWAŁY 
Podjęto m.in.: 
- poparcie stanowiska Towarzystwa Internistów Polskich dotyczącego terapii daremnej, 
- przyznanie patronatu konferencji Krymedant, 
- decyzję o działaniach w kierunku certyfikacji i nowych kompetencji, 
- kontynuację działań związanych z indeksacją czasopisma oraz poszerzeniem profilu przyjmowanych publikacji w celu zwiększenia szans na utrzymanie punktacji czasopisma. 

10. PODSUMOWANIE 
Spotkanie potwierdziło, że PTMSiK znajduje się w fazie dynamicznych zmian: 
- rozwój działalności szkoleniowej, 
- próba wzmocnienia pozycji medycyny sądowej jako specjalizacji i ZMS jako instytucji opiniujących, 
- istotna rola legislacji, 
- napięcie między otwieraniem się na zewnątrz a ochroną specjalizacji. 
Kluczowym wyzwaniem pozostaje określenie modelu certyfikacji i roli Towarzystwa wobec innych grup zawodowych. w tym innych specjalności lekarskich. Ta kwestia zostanie poddana szerokim konsultacjom wewnątrz Towarzystwa po skierowaniu do konsultacji zapowiadanego projektu nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia ws. umiejętności zawodowych lekarzy.

     W dniach 21.04-30.04.2026 r. zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej przeprowadził na terenie dawnych polskich wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka, w dawnym powiecie lubomelskim na Wołyniu (Ukraina) prace archeologiczno-poszukiwawcze. Przedstawicielem środowiska medyczno-sądowego był wieloletni współpracownik Biura dr Łukasz Szleszkowski z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, wiceprezes PTMSiK.  Prace prowadzone były wraz z ukraińskim partnerem -przedsiębiorstwem „Wołyńskie Starożytności” przy udziale obserwatorów z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP. Celem prac było odnalezienie grobów polskich mieszkańców w/w wsi, zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA  30 sierpnia 1943 r. Były to pierwsze prace prowadzone na Wołyniu przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN. Działania polsko-ukraińskiej ekspedycji były poprzedzone wieloletnimi badaniami archiwalnymi i historycznymi, których celem było wskazanie najbardziej prawdopodobnej lokalizacji grobów ofiar. Wnikliwa analiza licznych zachowanych relacji świadków tych tragicznych wydarzeń, zdjęć lotniczych i innych danych, zaowocowała odnalezieniem grobu zbiorowego już pierwszego dnia prac terenowych, na terenie dawnego gospodarstwa Aleksandra Strażyca w Woli Ostrowieckiej. Ostatecznie w wyniku badań trwających dziewięć dni ujawniono dwa groby zbiorowe i jeden pojedynczy. Znacznym utrudnieniem w trakcie prowadzenia niniejszych prac był fakt, że obecnie teren dawnych polskich wsi stanowią pola uprawne, łąki i nieużytki. Jedynym  śladem po nieistniejących polskich wsiach jest figura Matki Boskiej pochodząca z kościoła w Ostrówkach oraz krzyże postawione w miejscu odnalezionych i ekshumowanych wcześniej grobów. Zgodnie z ukraińskim prawem badania tego rodzaju są podzielone na dwa etapy. Pierwszym z nich jest poszukiwanie grobów i udokumentowanie ich obecności. Do prac ekshumacyjnych można przystąpić dopiero w drugim etapie, po uzyskaniu kolejnej zgody ze strony władz. Z uwagi na to prace zespołu koncentrowały się jedynie na odnalezieniu grobów i nie wiązały się z ich eksploracją. Ingerencja w ich obręb była minimalna i miała na celu jedynie potwierdzenie obecności szczątków ludzkich. A zatem na obecnym etapie nie jest możliwe ustalenie liczby ofiar pochowanych w odnalezionych grobach. Aktualnie zespół oczekuje na uzyskanie zgody ze strony ukraińskiej na kolejny etap prac polegający na: ekshumacji szczątków, badaniu antropologicznym i sądowo-lekarskim, pobraniu materiału do badań DNA i przede wszystkim godnym pochówku na cmentarzu dawnej parafii w Ostrówkach. 

    Ostrówki i Wola Ostrowiecka to miejsca szczególne pod wieloma względami.  Poszukiwania i ekshumacje  na tym terenie prowadzono już w 1992 roku, a kolejne w latach 2011 i 2015 r. Łącznie z grobów masowych i pojedynczych ekshumowano wówczas, przebadano  i godnie pochowano szczątki 674 zamordowanych Polaków, mężczyzn, kobiet i dzieci. Łączną liczbę ofiar szacuje się na około tysiąc, tym samym  około  300 osób nadal nie zostało odnalezionych.  Wyjątkową osobą, uczestniczącą w pracach na tym terenie od 1992 r. jest dr Leon Popek historyk z lubelskiego oddziału IPN, który od lat 70-tych XX wieku zbiera i analizuje relacje świadków, będąc potomkiem zarówno ocalałych jak i zamordowanych w trakcie czystek etnicznych mieszkańców wsi. Całe swoje życie zawodowe poświęcił badaniu zbrodni popełnionych przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach mieszkających na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Historycy szacują, że całkowita liczba polskich ofiar może wynosić nawet 130 tysięcy a Ostrówki i Wola Ostrowiecka są najlepiej przebadanym miejscem spośród wszystkich miejscowości na terenie Ukrainy.

    Również dla polskiego środowiska sądowo-lekarskiego miejsce to jest wyjątkowe. Z inspiracji dr. Leona Popka w 1992 r. pierwsze ekshumacje i badania przeprowadził na Wołyniu prof. Roman Mądro z lubelskiego Zakładu Medycyny  Sądowej. Raporty z niniejszych prac zostały opublikowane w Archiwum Medycyny Sądowej  i Kryminologii w 1993 r. Publikacje te mają wyjątkową wartość nie tylko ze względu na wyniki badań sądowo-lekarskich, co warto podkreślić pierwszych,  dotyczących tych wydarzeń historycznych. Autor opisuje w nich szereg problemów natury organizacyjnej, trudy pracy w pionierskich warunkach, pod presją czasu, bez odpowiedniego sprzętu, całkowicie odbiegające od tych w jakich pracują współcześnie zespoły poszukiwawczo-ekshumacyjne. Mimo tych wszystkich ograniczeń udało mu się zrealizować cel badań i stworzyć wartościowe raporty. Na łamach Archiwum starał się także zawrzeć ogólne, bardzo cenne wnioski dotyczące prowadzenia takich prac w przyszłości, oparte na własnych doświadczeniach z Wołynia oraz ekshumacji szczątków polskich oficerów prowadzonych w Katyniu.  

   Kontynuacja w 2026 r. prac badawczych rozpoczętych przed 34 laty przez  dr. Leona Popka i prof. Romana Mądro na Wołyniu pozwala z optymizmem patrzeć w przyszłość i daje nadzieję na realizację zadania i misji Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej  - „Powracamy po swoich”.

Dr n.med. Łukasz Szleszkowski

Fot.1  Krzyż upamiętniający grób masowy ekshumowany w Woli Ostrowieckiej. (fot.Ł.Szleszkowski)

Fot.2  Krzyż upamiętniający grób masowy ekshumowany  w Woli Ostrowieckiej (fot.Ł.Szleszkowski)

Fot.3  Figura Matki Boskiej z kościoła w Ostrówkach (fot.Ł.Szleszkowski)

Fot.4   Prace terenowe w Ostrówkach w kwietniu 2026 r. (fot.T.Trzaska/BPiI IPN)

Fot.5   Prace terenowe w Ostrówkach w kwietniu 2026 r. (fot.T.Trzaska/BPiI IPN)